Interview met Annemarie van Gaal.“Verhalen van knokken en knallen”

Tijdens de ‘Dag van de Duurzaamheid’ op 11 november 2011, sloegen VGT, CBW-MITEX en MODINT de handen ineen tijdens een bijeenkomst voor de hele modeketen onder de werktitel ‘Groen is de Rode Draad’. Speerpunt in dit congres; hoe kijken deze brancheorganisaties aan tegen MVO, welke stappen zijn al gezet en waarom is ketensamenwerking zo belangrijk. Dagvoorzitter Annemarie van Gaal introduceerde het doel van deze bijeenkomst en begeleide aansluitend een panelinterview met de voorzitters van bovengenoemde brancheorganisaties en hun MVO experts. 
Exclusief voor Modint Time (en nu online op mijn eigen blog!) mocht ik deze dag een heerlijke lunch met Annemarie gebruiken en spraken wij over het congres, haar eigen visie en ervaringen op het gebied van MVO en de verbindende kracht van storytelling.

Isrid: Annemarie, met jouw eigen bedrijf help jij onder andere de financiële sector om hun verhaal goed te vertellen en dus die verbinding te maken met de consument. Nu ben ik wel benieuwd hoe inspirerend je de verhalen op het podium vanochtend eigenlijk vond. Kan er niet nog wat verbeteren aan het inspiratiegehalte van de verhalen in MVO?

Annemarie: “Ja dat denk ik wel. Als we ernaar streven dat mensen zich echt aan MVO gaan verbinden zal je naar mijn idee met veel aansprekende voorbeelden moeten komen.”

Vooropgesteld dat deze bijeenkomst een goed initiatief is dat weer meer inzicht, inspiratie en draagvlak creëert had ik het wel kunnen waarderen als de voorzitters wat meer uit hun hart hadden gesproken. De presentatie van Philip Chamberlain (Head of Sustainable Business Development C&A Europe) had misschien wat minder theoretische slides mogen bevatten en meer verhalende energie.
“Ja dat ben ik eens. Ik had bijvoorbeeld graag willen weten wat er nou gebeurd is in dit familiebedrijf want ze waren van oudsher niet zo transparant en verantwoord bezig. Dus hoe is die ommekeer nou ontstaan, wie is er afgehaakt, wie was er tegen? Dúrf dat nou gewoon te vertellen. Ik houd van verhalen van knokken en knallen.”

Daarom vond ik het zo sterk dat jij de kick-off deed met jouw verhaal van die dictatoriale directeur van een Chinese confectiefabriek waar jij op bezoek was. Ter ere van jouw komst liet hij zijn arbeiders urenlang in de hitte buiten in de houding liet staan en snauwde hen toe. Diezelfde werknemers vertelden jou echter naderhand dat ze het zo naar hun zin hadden in die fabriek. Daarmee gaf je goed aan dat leiderschap en een MVO beleid voeren wellicht mondiaal niet vanuit dezelfde perceptie benaderd kan worden.
“Klopt en daarbij is MVO feitelijk voor de gemiddelde Nederlander net zo iets vaags als pensioenen. Als ik jou een boek geef over het algemene MVO beleid in Nederland zal je dat wellicht niet lezen, net als je dat ook niet zal doen met een boek over pensioenen. Wat wij bijvoorbeeld in het kader van storytelling met ons bedrijf gedaan hebben voor Zwitserleven is om tien persoonlijke levensdrama’s op te tekenen en die te bundelen in een boek. Die verhalen gaan over scheidingen, verlies, rouw en andere ingrijpende gebeurtenissen in relatie tot pensioenen waarin een ieder zich kan herkennen, daardoor verbinding met het onderwerp ontstaat en men vervolgens over zijn of haar eigen situatie na gaat denken.”

Wat is de reden waarom jij je aan MVO Nederland hebt verbonden?
“Dat ik zie dat we geen andere keuze hebben en het gewoon heel belangrijk is. Het moet nu voor eens en voor altijd doordringen en wij ondernemers moeten niet wachten op een ander maar gewoon zelf beginnen. Het is daarbij niet alleen planet en profit maar ook people. Op een andere manier leren omgaan met de mensen die voor ons werken.”

Is er dan ook een persoonlijke ervaring of verhaal achter jouw stappen om je echt te verbinden aan MVO?
“Ik heb altijd een behoorlijke mate van sociale betrokkenheid gehad. Ik heb ruim 10 jaar in Rusland gewoond en in die jaren ben ik wel met mijn neus op de feiten gedrukt. Als er een militaire parade was mocht het niet regenen en dan schoot de regering chemicaliën de lucht in zodat wolken verdwenen en het die dag niet zou regenen. Terwijl in diezelfde tijd het Westen enorm bezig was met de schadelijke invloed van spuitbussen. Ik bedoel maar. Rusland is gewoon geen integer land. Het gebeurt daar dat kinderen het kankerziekenhuis in gaan en in de steek gelaten worden door hun ouders. Zij komen er soms dus genezen uit maar als wees; zonder ouders. Ik ben gewoon klaar met die niet-integriteit.”

We hoorden vandaag wederom het belang van verbindingen maken, samenwerken en bewustwording. Dat is ook waar jij zelf voor staat en je bent volgens mij ook een heel bewust en gevoelig mens.
“Daar sta ik zeker voor en die financiële bewustwording waar ik nu zo sterk mee bezig ben heeft daar ook weer mee te maken. Mensen niet laten vallen en op tijd ingrijpen.”

En kennis is macht kwam bij mij heel sterk binnen bij jou. Als je mensen kennis geeft en inzicht dan worden ze machtiger. Dat zie ik wel als een rode draad in de dingen die jij doet.
“De helft is inderdaad inzicht. Dat is heel belangrijk en moet op een goede manier naar je toegebracht worden. Maar de andere helft is inzet. Zonder inzet kan je nooit uit de problemen komen.”

Ik had dat niet eens van te voren zo bedacht maar ik vind jou wel een soort symbool voor het verenigen van inzicht en bewustwording waarmee jij je eigen verdienmodel creëert en vooral ook andere mensen weer geld mee laat verdienen.
“Ja en toen ik net uit Rusland terug was had ik heel erg een soort van drive van ‘ik moet op de barricades’ maar ik heb ingezien dat je het daar ook niet mee redt. Want je maakt frictie en dan krijg je weerstand en een boodschap overbrengen moet je eigenlijk heel natuurlijk doen.”

Er midden in gaan staan?
“Zeker, maar ook gewoon concreet. Laten zien met voorbeelden. Net als die pensioen verhalen.”

Wat dat betreft zie ik nog wel een business modelletje voor een dergelijk boek als je gedaan hebt voor pensioenen maar dan met MVO verhalen….
“Ja!”

Is er iets dat je de ondernemers in onze branche, de confectie-industrie, zou mee willen geven in het kader van MVO?
“We hebben vandaag meerdere malen gehoord dat consumenten heel graag willen kopen bij een bedrijf dat MVO hoog in het vaandel heeft staan onder voorwaarde dat ze er niet extra voor willen betalen. Ik zou dus beginnen met het als ondernemer iets meer van de daken te schreeuwen ofwel te vertellen en te laten zien wat je dan doet.”

Toch weer dat verhalende element. Bedrijven en bepaalde werelden hebben soms echt hulp nodig om materie om te zetten in een verhaal. Of ze denken dat je pas kan gaan vertellen als het af is. Ik ben geen groene journalist en als buitenstaander zoek ik bijvoorbeeld ook naar aansprekende elementen en praktische projecten om me echt aan MVO initiatieven te kunnen verbinden.

“Precies en ik denk ook dat juist mensen zoals jij in die discussie moeten komen. Want daardoor denk je heel anders en kijk je met andere ogen. Het gaat dus ook weer niet alleen maar om storytelling en mensen inspireren maar ook om het maken van die praktische slag. Hoe gaan we dit dan doen? En dat mis ik vaak bij discussies die alleen maar over het thema gaan. Het moet niet bij praten blijven, er moet beleving bij komen.”

Heb je dan een praktijkvoorbeeld uit jouw eigen bedrijf dat illustreert hoe jij MVO toepast?
“Ik had bijvoorbeeld in mijn team drie lease-auto’s. We zijn regelmatig een hele dag op de zaak en die auto’s staan daar dan maar. Voor een afspraak binnen Amsterdam wordt vaak de scooter gepakt. Wat ik gedaan heb is met iedereen overlegd. Kunnen we het niet anders doen? We hebben toen alle drie de lease-auto’s eruit gedaan en één lease-auto gekocht. Heel simpel en werkt perfect. We hebben nog nooit iemand gehad die dubbel die auto wilde gebruiken. En het personeel was het er ook meteen mee eens.”

En daarmee zeg je weer waar het eigenlijk om gaat. Je legt zo’n beslissing niet op maar betrekt hen erbij. Die verbindende kracht is overigens een typisch vrouwelijke energie. Ik wil je geen woorden in de mond leggen maar zie jij een verband tussen de feminisering van de economie en de ontwikkeling van MVO?
“Ja ik denk wel dat alleen tussen mannen onderling er misschien geen vonkje was gekomen ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ik zag laatst een documentaire over het zogenaamde Sharia bankieren. Dat is in mijn ogen nou puur MVO en die banken zijn tijdens de crisis alleen maar gegroeid. Iedere directeur die ik zag, of het nou in Azië, India of het Midden-Oosten was; het waren alleen maar vrouwen! En als je hoorde hoe ze met hun mensen om gaan. Dit is het nobele beroep dat bankieren hoort te zijn.”

Dat vind ik een mooi bruggetje naar die hele keten want ook het vak van verkoper heeft zo zijn waarde verloren. Maar uiteindelijk sta je bij die consument en wil je toch dat je verhaal goed wordt verteld?
“Precies! En als je een goed verhaal hebt zijn consumenten vaak wel bereid om iets extra’s te betalen. Als jij kunt uitleggen waar het vandaan komt en waarom je als bedrijf of winkelier hier echt voor hebt gekozen.
Ik wil je tenslotte nog een mooi voorbeeld vertellen. Ik zat in de jury van de Women Excellence Award. Per werelddeel wordt er 1 winnaar, een vrouwelijke ondernemer, gekozen. Vaak zijn de winnaars op een hele mooie manier bezig met MVO zonder dat zij zich er zelf nou zo van bewust zijn. Soort van comes with the job bij vrouwen. En nu is het zo dat in Afrika, aan de Ivoorkust, veel weverijen staan. Weven is daar zo’n prestigieuze baan, dat doen alleen maar mannen. En die laten geen vrouw aan hun weefgetouw komen. Er was echter een vrouw opgestaan die zelf een weverij was begonnen en die zette alleen maar vrouwen achter het weefgetouw. En het werd een geweldige weverij. Enorm groot en winstgevend. Het is niet eens zo belangrijk dat zij alleen maar vrouwen in dienst neemt, maar mijn punt is dat het gekanteld wordt. Zo van ‘nee het is niet zo dat alleen maar mannen dit kunnen’ en dat brengt weer een hele belangrijke verandering in de mind-set van mensen.”

Annemarie van Gaal (1962) is eigenaar van Van Gaal & Company en schopte het van alleenstaande moeder tot een succesvolle zakenvrouw. Zij woonde en werkte eerst in Rusland en vervolgens in Amsterdam als investeerder, belegger in vastgoed, eigenaar van een tijdschriftenuitgeverij en auteur van diverse bestsellers. Ze werkte mee aan financiële programma’s als Dragons Den, Ten Einde Raad en Een dubbeltje op zijn kant. Ook heeft Annemarie wekelijks columns in Het Financieele Dagblad en Margriet. In 2010 verbond zij zich aan MVO Nederland en is zij het gezicht van hun wervingscampagnes.

Isrid van Geuns (1968) is eigenaar van IS WORKS en verbindt mensen en bedrijven met elkaar en begeleidt diverse projecten in de modewereld. Zij helpt ondernemingen, door middel van creatieve connectie en haar ISpiration Table, de dialoog als een product te zien; hun verhaal te vinden én te vertellen door haar eigen expertise in te zetten en de competenties van haar netwerk. Daarnaast werkt ze als talent recruiter en connector van senior fashion professionals. Isrid is tevens ambassadeur en columnist voor de nieuwe vrouwenzender TLC.